Jeśli szukasz informacji o RPO WiM na lata 2007-2013, to przejdź do poprzedniej wersji serwisu.
logo regionalnego programu operacyjnego województwa warmińsko-mazurskiego
warmia mazury logo
logo unii europejskiej

Szukaj

RPO

11.2.3

Poddziałanie 11.2.3 Ułatwienie dostępu do usług społecznych, w tym integracja ze środowiskiem lokalnym – projekty konkursowe. Nabór nr RPWM.11.02.03-IZ.00-28-001/21

zakończony     od: 2021-02-22 do: 2021-03-12
Komunikaty

Zaistniała konieczność zmiany załącznika nr 1 do Regulaminu konkursu, tj. Wzoru wniosku o dofinansowanie projektu w ramach RPO WiM 2014-2020. W systemie LSI MAKS 2 zamieszczono prawidłowy, obowiązujący Wnioskodawców wniosek o dofinansowanie, natomiast w dokumentacji konkursowej pojawiła się błędna jego wersja.

Ponadto nastąpiła konieczność zmodyfikowania załącznika nr 6 do Regulaminu konkursu, tj. Wzoru karty oceny kryteriów merytorycznych projektu konkursowego w ramach RPO WiM 2014-2020, w związku z wystąpieniem nieścisłości dotyczącej kryterium fakultatywnego nr 5 (Projekt zapewnia wykorzystanie rozwiązań innowacyjnych wypracowanych w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (PO KL) lub wykorzystanie modelu aktywizującego osoby zagrożone wykluczeniem społecznym wypracowanego na podstawie zwalidowanych rezultatów PIW EQUAL). Zgodnie z Regulaminem konkursu i załącznikiem nr 8 do Regulaminu tj. Kryteria merytoryczne wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia, kryterium to zostało wskazane jako obowiązujące w konkursie, jednak we wskazanym załączniku nr 6, będącym jedynie pomocniczym narzędziem dla IZ RPO do oceny wniosku, błędnie zostało wskazane, że to kryterium nie obowiązuje.

 

Zmiany w powyższym zakresie obowiązują od dnia podjęcia Uchwały przez Zarząd Województwa Warmińsko-Mazurskiego, tj. 4 maja 2021 r.

 

Powyższe zmiany, zgodnie z art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. 2020 r. poz. 818, ze zm.), nie skutkują nierównym traktowaniem Wnioskodawców.

Informujemy, że w regulaminie konkursu w Rozdziale 4 Zasady Finansowania Projektu omyłkowo pojawił się zapis mówiący o tym, że konkurs dedykowany jest projektom rozliczanym kwotami ryczałtowymi. W związku z tym, że konkurs organizowany jest na tzw. projekty „duże” (wartość dofinansowania musi przekraczać 100 000 euro), zaistniała konieczność usunięcia omyłkowego zapisu ze wskazanej części regulaminu konkursu.

Zmiany w powyższym zakresie obowiązują od dnia podjęcia Uchwały przez Zarząd Województwa Warmińsko-Mazurskiego, tj. 15 lutego 2021 r.

Powyższe zmiany, zgodnie z art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. 2020 r. poz. 818, ze zm.), nie skutkują nierównym traktowaniem Wnioskodawców.

Pytania i odpowiedzi

Pytanie:

Jaka jest minimalna wartość finansowego wkładu własnego? Rozumiem, że 15% należy wnieść wkładu własnego, ale czy został w Regulaminie lub w Wytycznych określony wkład własny finansowy i niepieniężny?

Odpowiedź:

Minimalna wartość wkładu własnego w projekcie wynosi 15%. W Regulaminie nie został określony poziom wkładu pieniężnego i niepieniężnego. Wkład własny należy wnieść zgodnie z Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020.

Pytanie 1:

Czy można w ramach projektu sfinansować (w ramach dodatku) zadanie koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej, który w ramach projektu będzie miał dodatkowe zadania, m.in. odpisanie, wdrożenie i realizację kontraktów rodzinnych z rodzinami zastępczymi i rodzicami biologicznymi dzieci, które przebywają w tych rodzinach zastępczych, będzie motywował do udziału w projekcie oraz pomagał w rozwiązywaniu bieżących trudności związanych z udziałem w projekcie?

Odpowiedź:

W ramach projektu możliwe jest świadczenie wsparcia przez koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej. Wpisuje się to m.in. w następujący typ działania: Wspieranie funkcjonujących rodzinnych form pieczy zastępczej oraz usamodzielniania się osób objętych pieczą zastępczą, z uwzględnieniem sytuacji problemowej, jak również podejmowanie działań na rzecz zapobiegania umieszczaniu dzieci w pieczy zastępczej oraz umożliwienia dzieciom będących w pieczy zastępczej powrotu do rodzin biologicznych, (m.in. koordynator rodzinnej pieczy zastępczej).

Należy jednak pamiętać, że planowane formy wsparcia muszą wynikać ze szczegółowej diagnozy grupy docelowej, a zatrudnienie kadry do realizacji tego wsparcia musi być szczegółowo uzasadnione. Ponadto powinno być ono zgodne z Podrozdziałem 6.15 Koszty związane z angażowaniem personelu projektu Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020.

 

Pytanie 2:

Czy promocja i materiały promocyjne dotyczące projektu mogą być sfinansowane ze środków bezpośrednich?

Odpowiedź:

Nie, koszty związane z promocją projektu nie mogą być finansowane w ramach kosztów bezpośrednich. Wydatki te mogą być ponoszone w ramach kosztów pośrednich zgodnie z podrozdziałem 8.4 Koszty pośrednie w projektach finansowanych z EFS Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020.

 

Pytanie 3:

Czy przy każdym zadaniu należy przeprowadzić rekrutację uczestników kwalifikujących się do danego zadania, czy ma to wynikać z diagnozy indywidualnej?

Odpowiedź:

Nie, nie przeprowadza się rekrutacji uczestników do każdego zadania. Sporządzając wniosek o dofinansowanie Wnioskodawca zobowiązany jest przedstawić szczegółową diagnozę uczestników, gdyż w oparciu o nią planowane są formy wsparcia. We wniosku należy również zawrzeć zapisy dotyczące sposobu zrekrutowania uczestników do projektu w oparciu o zdiagnozowane problemy i potrzeby.

 

Pytanie 4:

Grupa docelowa projektu została wybrana w trakcie diagnozy środowiskowej. Czy w ramach projektu przeprowadza się diagnozę wstępną?

Odpowiedź:

W ramach opracowywania wniosku o dofinansowanie Wnioskodawca zobowiązany jest przedstawić szczegółową diagnozę grupy docelowe wraz ze wskazaniem jej problemów i potrzeb. Szczegółowe informacje w tym zakresie należy zawrzeć w części III wniosku, zgodnie z informacjami wskazanym w Instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie stanowiącej załącznik nr 2 do Regulaminu konkursu.

Nie jasne co, w kontekście zapisów Regulaminu i wskazanego załącznika, Pytający ma na myśli wskazując diagnozę środowiskową i diagnozę wstępną.

Pytanie1:

Czy w ramach typu projektu: „Usługi opiekuńcze/asystenckie dla osób starszych/osób z niepełnosprawnościami” mogą być realizowane specjalistyczne usługi opiekuńcze, zg. z zał. nr 1 do Wytycznych w obszarze włączenia społecznego?

Odpowiedź:

Tak, w ramach projektu jest możliwość realizacji specjalistycznych usług opiekuńczych. Należy jednak pamiętać, że planowane do realizacji wsparcie musi wynikać z przeprowadzonej diagnozy grupy docelowej oraz ze zidentyfikowanych potrzeb tej grupy.

 

Pytanie  2:

Czy wskaźnik: „Liczba osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym poszukujących pracy, uczestniczących w kształceniu lub szkoleniu, zdobywających kwalifikacje, pracujących (łącznie z prowadzącymi działalność na własny rachunek) po opuszczeniu programu” może przyjąć wartość docelową 0? Wsparcie ma być kierowane do rodzin przeżywających trudności i do osób niesamodzielnych.

Odpowiedź:

Tak, wartość tego wskaźnika może w projekcie przyjąć wartość „0”, jeśli w ramach realizowanego wsparcie na rzecz grupy docelowej nie są podejmowane żadne działania wpisujące się w ten wskaźnik. Należy pamiętać, że we wniosku o dofinansowanie należy zawrzeć wszystkie wymienione w Regulaminie konkursu wskaźniki obligatoryjne, nawet jeśli projekt nie przewiduje ich spełnienia (wówczas należy wpisać wartość „0”).

 

Pytanie 3:

Jak wnioskodawca powinien dokumentować, iż rodziny objęte projektem to rodziny naturalne zagrożone ubóstwem i wykluczeniem społecznym z problemami opiekuńczo wychowawczymi, zagrożonymi odebraniem dziecka i umieszczeniem go w pieczy zastępczej? (dotyczy kryterium premiującego nr 1) Czy np. notatka służbowa pracownika socjalnego jest dokumentem wystarczającym?

Odpowiedź:

Spełnienie kryterium fakultatywnego, o którym mowa w pytaniu, weryfikowane jest podczas oceny merytorycznej na podstawie deklaratywnych zapisów treści wniosku. Należy w szczegółowy sposób w ramach dokonanej diagnozy grupy docelowej wskazać, że Wnioskodawca właśnie tę grupę zamierza objąć wsparciem. W ramach rekrutacji należy wskazać ww. kryterium jako kryterium dostępu do projektu i weryfikować je na podstawie dokumentów odpowiednich instytucji (np. OPS).

 

Pytanie 4:

Czy w konkursie można zaplanować zajęcia dla dzieci w wieku 0 – 4 (grupy zabawowe dla dzieci w wieku 0-4 lat)? Jednym z typów projektów jest: „Usługi opiekuńczo - wychowawcze dla dzieci i młodzieży (m.in. świetlice, świetlice środowiskowe, w tym z programem socjoterapeutycznym, kluby środowiskowe, grupy zabawowe) wraz z zapewnieniem organizacji czasu, możliwości rozwoju osobistego oraz rozwijania zainteresowań)”

Odpowiedź:

Tak, w ramach konkursu można zaplanować zajęcia dla dzieci wpisujące się we wskazane w Regulaminie konkursu typy działań. Należy jednak pamiętać, że uczestnikami projektu mogą być osoby lub rodziny zagrożone ubóstwem lub wykluczeniem społecznym, a także otoczenie osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne dla wsparcia osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym objętych wsparciem). Uczestnicy projektu powinni wpisywać się we wskazany w Regulaminie katalog osób zagrożonych wykluczeniem społecznym. Ponadto wsparcie na rzecz dzieci może odbywać się w ramach wsparcia całych rodzin zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym.

 

Pytanie 5:

Jaka jest definicja rodziny wieloproblemowej?

Odpowiedź:

Rodziny wieloproblemowe to rodziny, w których występuje więcej niż jeden problem społeczny, które doświadczają wielokrotnego wykluczenia społecznego rozumianego jako wykluczenie z powodu więcej niż jednej z przesłanek wskazanych Regulaminie konkursu w definicji osób lub rodzin zagrożone ubóstwem lub wykluczeniem społecznym.

 

Pytanie 6:

Proszę o wyjaśnienie kwestii w części 3.4 Regulaminu, tj. grupy docelowej konkursu i miejsca realizacji projektu. W ramach tego punktu jest jasno określone, że grupą docelową mogą stanowić osoby lub rodziny zagrożone ubóstwem lub wykluczeniem społecznym mieszkające poza Miejskim Obszarem Funkcjonalnym Olsztyna oraz mieszkające poza Miejskim Obszarem Funkcjonalnym Ełku. Jako placówka Oratorium nasi podopieczni to osoby z różnych miejscowości, a działania projektowe kierujemy bezpośrednio wyłącznie do podopiecznych i osób z ich otoczenia, które mieszkają poza  Miejskim Obszarem Funkcjonalnym Ełku, głównie z obszarów wiejskich i wiejsko-miejskich. Jednak dział 3.4 określa również miejsce realizacji projektu. Czy należy to rozumieć dosłownie, że miejsce realizacji projektu powinno się znajdować również poza tym obszarem?

Odpowiedź:

W rozdziale 3.4 wskazano, że uczestnicy projektu muszą zamieszkiwać poza Miejskim Obszarem Funkcjonalnym Olsztyna oraz poza Miejskim Obszarem Funkcjonalnym Ełku. Tak też należy dobierać grupę docelową. W opisie rekrutacji należy wskazać kryterium miejsca zamieszkania jako kryterium dostępu do projektu. W Regulaminie nie wskazano, że miejsca realizacji działań, dlatego też przy planowaniu działań w projekcie należy kierować się tylko miejscem zamieszkania uczestników projektu. Należy mieć jednak na uwadze, że projekt oceniany jest również pod kątem racjonalności działań i kosztów z tym związanych (np. kosztów dojazdu), więc planując działania w projekcie należy uwzględnić ich zasadność i racjonalność.

 

Pytanie 7:

Czy w świetle wymienionego w załączniku nr 8 Kryteria wyboru projektów (kryteria merytoryczne): Kryteria zerojedynkowe 14. Wnioskodawca może złożyć tylko 1 wniosek o dofinansowanie projektu w ramach naboru (w tym również jako partner) (o ile dotyczy) oznacza, że powyższe ograniczenie dotyczy tylko Wnioskodawcy (w tym jeśli jest partnerem w innym wniosku)? Czy podmiot ekonomii społecznej, posiadający doświadczenie na terenie woj. warmińsko – mazurskiego, może być partnerem w dwóch projektach, składanych przez dwóch różnych Wnioskodawców. 

Odpowiedź:

Zgodnie ze wskazanym kryterium, dany podmiot może tylko raz wziąć udział w konkursie, bez względu na to, czy występuje w roli Wnioskodawcy czy Partnera. W związku z tym wskazany podmiot ekonomii społecznej może tylko raz być Partnerem w projekcie (o ile nie występuje jako Wnioskodawca w innym projekcie).

 

Pytanie 8:

Czy warunek zamieszczony w p. 3.8 (MAKSYMALNA KWOTA WSPARCIA NA UCZESTNIKA: Maksymalna kwota wsparcia na jednego uczestnika projektu wynosi 10 000,00 PLN, przy czym limit ten dotyczy średniego kosztu wsparcia wszystkich uczestników w ramach projektu. Udział innych osób, w tym otoczenia, musi być pokryty w ramach powyższej kwoty) jest warunkiem dostępu, którego niespełnienie skutkuje odrzucenie projektu?

Nie jest wymieniony w Załączniku nr 8. Kryteria wyboru projektów (kryteria merytoryczne) w ramach Osi priorytetowej 11 – Włączenie społeczne.

Odpowiedź:

Zgodnie z zapisami Regulaminu, maksymalna kwota wsparcia na jednego uczestnika projektu powinna wynosić 10 000,00 PLN. Nie jest to jednak kryterium merytoryczne w ramach oceny projektu, w związku z tym jego niespełnienie nie skutkuje oceną negatywną. Należy jednak pamiętać, że wniosek o dofinansowanie powinien spełniać wymogi określone w Regulaminie konkursu, a zaplanowane działania i związane z tym koszty powinny być racjonalne i odpowiadać na zdiagnozowane problemy i potrzeby uczestników projektu. Zasadność i racjonalność działań i kosztów podlega ocenie merytorycznej w ramach kryteriów punktowych.

 

Pytanie 9:

Na podstawie dotychczasowej współpracy z ośrodkami pomocy społecznej i pcpr będziemy w trakcie realizacji działań współpracować z ww. podmiotami, informując te właściwe terytorialnie o projekcie i proponowanych formach wsparcia. Czy informowanie jest kwalifikowane jako współpraca? Czy ośrodki pomocy społecznej i pspr wypełniają limit i ograniczenie w Poddziałaniu 11.2.3 tj. realizacja projektu musi odbywać się we współpracy z co najmniej jednym podmiotem lokalnym działających na obszarze realizacji projektu?

Odpowiedź:

Informowanie właściwych OPS i PCPR o projekcie i udzielanych formach wsparcia jest kryterium specyficznym obligatoryjnym. Wskazana w Regulaminie konkursu współpraca musi wykraczać poza działania związane tylko z informowaniem o realizacji projektu. 

 

Pytanie 10:

Czy współpraca i partnerstwo wymagają pisemnego potwierdzenia na etapie składania wniosku?

Odpowiedź:

Informacje o współpracy są weryfikowane na podstawie deklaratywnych zapisów wniosku o dofinansowanie. W przypadku partnerstwa niezbędne jest złożenie wniosku z podpisami osób uprawnionych do podejmowania decyzji wiążących w imieniu partnera (wskazanych w części II wniosku). Na etapie składania wniosku nie są wymagane żadne załączniki.

 

Pytanie11:

Czy podpis elektroniczny jest jednoznaczny z podpisem kwalifikowanym?

Odpowiedź:

Zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku o dofinansowanie (załącznik nr 2 do Regulaminie), istnieje możliwość złożenia podpisu elektronicznego na dwa sposoby:

- poprzez profil zaufany lub

- podpisem kwalifikowanym.

Pytanie 1:

Jeśli wnioskodawcą jest gmina - realizatorem może być GOPS ?

Odpowiedź:

Tak, w sytuacji, gdy Wnioskodawcą jest gmina, podmiotem realizującym projekt może być ośrodek pomocy społecznej.

 

Pytanie 2:

GOK ma osobowość prawną (na podstawie wpisu do Rejestru instytucji kultury Gminy Budry. Określa to statut GOK:§ 2. 2. Ośrodek jest wpisany do rejestru instytucji kultury prowadzonego przez Organizatora pod numerem 1 i posiada osobowość prawną), czy może być Partnerem Gminy w projekcie ?

Odpowiedź:

Zgodnie z zapisami Regulaminu konkurs, w przypadku gminy, partnerem może być podległa mu jednostka budżetowa, która na podstawie odrębnych przepisów posiada osobowość prawną. Szczegółowe informacje w tym zakresie znajdują się w Podrozdziale 4.6 Partnerstwo ww. Regulaminu.

Pytanie 1:

Pierwsze pytanie dotyczy możliwości wzięcia w leasing środka transportu, do przewozu osób niepełnosprawnych /samochód do 9 osób z dostosowaniem dla osób niepełnosprawnych/. Beneficjentem będzie gmina X natomiast realizatorem będzie GOPS, gmina może organizować taki transport  na mocy ustawy i zadań własnych natomiast GOPS w swoich działaniach nie ma takiego zapisu. Czy w takim wypadku brany jest pod uwagę beneficjent czyli gmina nie gops? Czy zapis o organizowaniu transportu musi być w statucie. Czy gmina  może zlecić jednostce podległej np. Gminny Zakład Komunalny realizację takiej usługi samochodem wziętym w lezing? Czy Zakład Komunalny może być podmiotem lokalnym  czy wpisuje się w SzOOP?

Odpowiedź:

Beneficjent tj. gmina, w przypadku omówionym w pytaniu, jest stroną umowy o dofinansowanie i na nim ciąży obowiązek prawidłowej realizacji projektu, w tym wzięcie w leasing środka transportu. Potrzeba realizacji transportu musi wynikać z zapisów wniosku o dofinansowanie, statut nie jest w tej sytuacji brany pod uwagę. Należy mieć na uwadze, że wydatki w formie leasingu powinny być szczegółowo uzasadnione, a ich sposób i forma wykorzystania w projekcie powinien być zgodny z Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 oraz przepisami krajowymi. Należy ponadto podkreślić, że katalog podmiotów wskazanych w SzOOP dotyczy Wnioskodawcy/Partnerów, a nie podmiotów, którym zleca się zadania.

 

Pytanie 2:

Czy uczestnikiem projektu może być np. osoba niepełnosprawna, chora  ale jej dochód przekracza kryterium kwalifikujące do świadczeń z pomocy społecznej jak i pomocy w ramach POPŻ?

Odpowiedź:

Uczestnikami projektu mogą być osoby lub rodziny zagrożone ubóstwem lub wykluczeniem społecznym wpisujące się w wymienione w Regulaminie konkursu kategorie uczestników projektu i spełniające przesłani wskazane w ich definicjach.

Zgodnie z Regulaminem, uczestnikami projektu mogą być osoby z niepełnosprawnością w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, a także osoby z zaburzeniami psychicznymi, w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego. W związku z tym kryterium dochodowe, będące podstawą do korzystania ze świadczeń z pomocy społecznej czy pomocy w ramach POPŻ, nie jest brane pod uwagę przy kwalifikacji osób z niepełnosprawnościami do projektu.

Osoby chore są jedną z grup osób, które mogą być objęte wsparciem w ramach ustawy z 12 kwietnia 2004 r. o pomocy społecznej, w związku z tym też spełniają przesłankę do bycia uczestnikami projektu. Należy jednak mieć na uwadze, że projekty powinny być skierowane do osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, więc w diagnozie należy szczegółowo uzasadnić, że planowani do objęcia wsparciem uczestnicy projektu są w trudnej sytuacji życiowej. Jednocześnie ich stan zdrowia powinien umożliwiać udział w projekcie.

 

Pytanie 3:

Czy uczestnicy mogą  mieć już usługi w formie asystenta osobistego osoby niepełnosprawnej a my chcemy objąć je wsparciem  zwykłej usługi opiekuńczej oraz usługi specjalnej rehabilitacyjnej w ramach tego projektu?

Odpowiedż:

Możliwe jest objęcie uczestników projektu usługami opiekuńczymi, jeśli tak wynika z diagnozy ich problemów, deficytów i potrzeb. W pytaniu wskazane zostały dodatkowo usługi rehabilitacyjne, a należy pamiętać, że  zgodnie z Regulaminem, przedmiotem konkursu są wyłącznie usługi społeczne tzn. nie ma możliwości realizowania usług zdrowotnych.

Pytanie 1:

W jaki sposób kwalifikujemy osoby do Grupy Docelowej lub otoczenia? Czy dzieci uczestników projektu, korzystające ze wsparcia w postaci np. uczestnictwa w zajęciach świetlic środowiskowych kwalifikują się jako grupa docelowa, czy jako otoczenie? Czy współmałżonek alkoholika, otrzymujący wsparcie w ramach projektu w postaci poradnictwa psychologicznego jest kwalifikowany jako grupa docelowa, czy otoczenie? Czy w kontekście tego, iż kwota wsparcia na jedną osobę może wynosić maksymalnie 10 000 zł, a minimalna kwota dofinansowania projektu wyrażona w PLN musi przekroczyć równowartość 100 000,00 EUR (tj. 455 650 zł dofinansowania, 536058,82 zł wartość projektu) minimalna liczba uczestników projektu jest równa 536 058,82 zł / 10 000 zł = 54 uczestników? Czy do tej sumy uczestników wliczają się osoby z głównej grupy docelowej i otoczenia?

Odpowiedź:

Kwalifikacja osób biorących udział w projekcie odbywa się na podstawie diagnozy grupy docelowej. W zależności od tego, kogo Wnioskodawca planuje objąć wsparciem, tak dokonywana jest klasyfikacja do grupy docelowej lub do otoczenia. Należy zauważyć, że zgodnie z Regulaminem konkursu, działania w projekcie mogą być skierowane do osób lub rodzin i obejmować co najmniej trzy różne formy wsparcia. W przypadku objęcia wsparciem całych rodzin, należy mieć na względzie, że muszą to być rodziny wieloprobelmowe (należy to przedstawić w diagnozie). Wszyscy członkowie rodziny traktowani są wówczas jako grupa docelowa, czyli kwota 10 000 zł liczona jest na każdego członka rodziny.

 

Pytanie 2:

W Instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie projektu współfinansowanego z EFS wskazano, że „Elementem oceny potencjału finansowego jest analiza planowanych rocznych wydatków w projekcie (zgodnie z Budżetem projektu). Polega ona na porównaniu rocznego poziomu wydatków z rocznymi obrotami wnioskodawcy albo – w przypadku projektów partnerskich – z rocznymi łącznymi obrotami wnioskodawcy i partnerów (o ile budżet projektu uwzględnia wydatki partnera) za poprzedni zamknięty rok obrotowy. W przypadku, gdy projekt trwa dłużej niż rok kalendarzowy (12 miesięcy), należy wartość obrotów odnieść do roku realizacji projektu, w którym wartość planowanych wydatków jest najwyższa."

Proszę o wyjaśnienie w świetle przedstawionych zapisów z instrukcji czy wartość wydatków w danym roku kalendarzowym nie może być wyższa niż wartość obrotów wnioskodawcy za poprzedni zamknięty rok obrotowy? Czy w przypadku wyższych wydatków od wartości obrotów wniosek zostanie negatywnie oceniony na etapie oceny formalnej?

Odpowiedź:

Wnioskodawca/Partnerzy są zobowiązani wykazać potencjał finansowy umożliwiający realizację projektu i zabezpieczający jego płynność finansową. Jak zostało wskazane w pytaniu, potencjał finansowy jest wyliczany poprzez porównanie rocznego poziomu wydatków z rocznymi obrotami wnioskodawcy albo – w przypadku projektów partnerskich – z rocznymi łącznymi obrotami wnioskodawcy i partnerów (o ile budżet projektu uwzględnia wydatki partnera) za poprzedni zamknięty rok obrotowy. Jeśli Wnioskodawca wykaże potencjał finansowy zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku, wówczas na etapie oceny merytorycznej otrzymuje 2 punkty w ramach kryterium merytorycznego punktowego „Adekwatność potencjału Wnioskodawcy i Partnerów (o ile dotyczy) oraz sposobu zarządzania projektem”. W ramach tego kryterium analizowany jest także potencjał kadrowy, techniczny, opis kadry zewnętrznej i sposób zarzadzania projektem. Łącznie w ramach tego kryterium można zdobyć maksymalnie 10 punktów, natomiast, aby spełnić kryterium należy zdobyć minimalnie 6 punktów.

Pytanie 1 Beneficjentem jest gmina X, która będzie realizować projekt współpracy z ośrodkiem kultury. Czy w takiej sytuacji beneficjent (gmina) będzie realizował swój projekt, korzystając z umowy na wzór kontraktu socjalnego, w którym stronami będą odpowiednio: gmina X, z której strony działa pani Y (koordynator) oraz osoba zawierająca umowę na wzór kontraktu socjalnego (uczestnik projektu/rodzina uczestnika projektu)?

Odpowiedź 1:

Zgodnie z zapisami Regulaminu, podmioty nie będące Ośrodkiem Pomocy Społecznej i Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie realizują projekty z wykorzystaniem umowy na wzór kontraktu socjalnego. W przedstawionym przypadku stronami ww. umowy będą odpowiednio gmina i uczestnik projektu.

Pytanie 2 Czy wkładem własnym może być wkład pieniężny w kategorii kosztów pośrednich?

Odpowiedź 2:

Wkład własny pieniężny może być ponoszony w ramach kosztów pośrednich projektu.

Pytanie 3 Działania projektowe w głównej mierze skierowane będą dla dzieci i młodzieży (usługi opiekuńczo-wychowawcze w świetlicy) z rodzin zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym. Czy rodzice/rodzic takich dzieci mogą być ujęci jako otoczenie uczestników? Do rodziców również skierowane zostanie wsparcie, jednak będzie one nakierowane na pomoc uczestnikom projektu ze strony rodziny w rozwijaniu rozwoju osobistego ich dzieci. Były by to zajęcia uczące rodziców, jak wesprzeć dziecko, oraz zajęcia wzmacniające więzi między członkami rodziny.

Odpowiedź 3:

Należy zauważyć, że uczestnikami projektu mogą być osoby lub rodziny zagrożone ubóstwem lub wykluczeniem społecznym, a także otoczenie osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne dla wsparcia osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym objętych wsparciem). Zgodnie z Regulaminem konkursu osobami lub rodzinami zagrożonymi ubóstwem lub wykluczeniem społecznym są:

  • osoby lub rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej zgodnie lub kwalifikujące się do objęcia wsparciem pomocy społecznej;
  • osoby, o których mowa w ustawie z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym;
  • osoby przebywające w pieczy zastępczej lub opuszczające pieczę zastępczą oraz rodziny przeżywające trudności w pełnieniu funkcji opiekuńczo-wychowawczych, o których mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej;
  • osoby nieletnie, wobec których zastosowano środki zapobiegania i zwalczania demoralizacji i przestępczości zgodnie z ustawą z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich;
  • osoby przebywające w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych i młodzieżowych ośrodkach socjoterapii;
  • osoby z niepełnosprawnością lub uczniowie/dzieci z niepełnosprawnościami – członkowie gospodarstw domowych sprawujący opiekę nad osobą z niepełnosprawnością, o ile co najmniej jeden z nich nie pracuje ze względu na konieczność sprawowania opieki nad osobą z niepełnosprawnością;
  • osoby potrzebujące wsparcia w codziennym funkcjonowaniu;
  • osoby bezdomne lub dotknięte wykluczeniem z dostępu do mieszkań;
  • osoby odbywające kary pozbawienia wolności;
  • osoby korzystające z PO PŻ.

W związku z powyższym należy przeanalizować założenia projektu pod kątem doboru grupy docelowej. Zasadnym jest, aby wsparciem w projekcie objąć całe rodziny, a to znaczy, żeby rodziców traktować jako uczestników projektu i również dla nich zaplanować odpowiedni katalog form wsparcia.

Pytanie 1 Czy jeśli projekt jest komplementarny z programem rządowym Senior +, to czy wkład własny wnoszony przez JST do projektu EFS może pochodzić ze środków Senior+?

Odpowiedź 1:

Zasady wnoszenia wkładu własnego określone zostały w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020. Zgodnie z Wytycznymi, wkładem własnym NIE MOŻE BYĆ wkład niepieniężny, który w ciągu 7 poprzednich lat (10 lat dla nieruchomości), liczonych od daty rozliczenia, był współfinansowany ze środków unijnych lub/oraz dotacji z krajowych środków publicznych (zachodzi wówczas podwójne finansowanie).

Pytanie 2. Czy w ramach projektu można zaplanować wyłącznie usługi wytchnieniowe dla opiekunów faktycznych?

Odpowiedź 2:

Zgodnie z założeniami konkursu, uczestnicy projektu muszą być objęci co najmniej trzema różnymi i kompleksowymi formami wsparcia wpisującymi się w założenia konkursu i odpowiadającymi na zdiagnozowane problemy. Zaplanowanie w projekcie wyłącznie usługi wytchnieniowej dla opiekunów faktycznych nie spełni wymogu regulaminu, co będzie skutkowało negatywną oceną projektu (niespełnienie kryterium specyficznego obligatoryjnego nr 1).

Pytanie 3 Czy tworzona w ramach projektu wypożyczalnia sprzętów pielęgnacyjnych musi być przeznaczona tylko i wyłącznie dla osób otrzymujących inne wsparcie w ramach projektu, czy dopuszczalne jest korzystanie z wypożyczalni przez osoby nie objęte innym wsparciem w projekcie?

Odpowiedź 3:

Zgodnie z założeniami konkursu, uczestnicy projektu muszą być objęci co najmniej trzema różnymi i kompleksowymi formami wsparcia wpisującymi się w założenia konkursu i odpowiadającymi na zdiagnozowane problemy.

Pytanie 4 Jak definiowane jest „miejsce zamieszkania” w przypadku realizacji specjalistycznych usług opiekuńczych? Czy mogą one być realizowane w ośrodku wsparcia/ośrodku rehabilitacyjnym na terenie gminy, w której mieszka uczestnik projektu, czy tylko i wyłącznie w mieszkaniu/domu osoby objętej takim rodzajem wsparcia?

Odpowiedź 4:

Specjalistyczne usługi opiekuńcze należą do kategorii usług społecznych świadczonych niestacjonarnie, tzn. świadczone są one poza placówkami stacjonarnymi. Szczegółowe informacje dotyczące miejsca świadczenia usług zostały opisane w załączniku nr 11 do Regulaminu konkursu.

Pytanie 5 Czy w ramach projektu można tworzyć całodobowe ośrodki wsparcia, jeśli liczba miejsc nie przekracza 30?

Odpowiedź 5:

W ramach projektów złożonych w odpowiedzi na niniejszy konkurs nie ma możliwości tworzenia całodobowych ośrodków wsparcia.

Pytanie 6 Czy możliwe jest finasowanie zajęć dla dzieci i młodzieży w ramach projektu skierowanego na wsparcie rodzin, bez konieczności tworzenia placówki wsparcia dziennego?

Odpowiedź 6:

Podstawą określenia zasadności konkretnej formy wsparcia jest diagnoza grupy docelowej oraz wskazanie jej potrzeb. Biorąc pod uwagę organizację zajęć dla dzieci i młodzieży, zasadne jest korzystanie z funkcjonujących lokalnie świetlic, domów kultury i innej bazy lokalowej, a nie tworzenie nowych placówek. Wsparcie to powinno być zgodne z Wytycznymi w zakresie realizacji przedsięwzięć w obszarze włączenia społecznego i zwalczania ubóstwa z wykorzystaniem środków Europejskiego Funduszu Społecznego i Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego na lata 2014-2020. Wnioskodawca zobowiązany jest odpowiednio uzasadnić podejmowane działania oraz sposób ich realizacji.

Pytanie 7 Czy w ramach projektu można finansować szkolenia dla kadry placówek wsparcia takich jak Kluby Seniora czy Dzienne Domy Pomocy?

Odpowiedź 7:

W ramach projektów złożonych w odpowiedzi na niniejszy konkursu nie ma możliwości realizacji szkoleń kadry placówek wsparcia takich jak Kluby Seniora czy Dzienne Domy Pomocy.

Pytanie 8 Czy w ramach opieki wytchnieniowej można finansować zakup usług zewnętrznych w prywatnym domu opieki?

Odpowiedź 8:

Kwestie związane z organizacją i sposobem finansowania opieki wytchnieniowej nie zostały określone w Regulaminie konkursu. Należy jednak zauważyć, że Wnioskodawca zobowiązany jest odpowiednio uzasadnić podejmowane działania oraz planowane na ten cel środki finansowe (metodologię wyliczenia kosztu, jego racjonalność). 

Pytanie 9 Czy w ramach projektu można zakupić środek transportu?

Odpowiedź 9:

W ramach projektów złożonych w odpowiedzi na niniejszy konkurs nie ma możliwości zakupu środków transportu. Istnieje natomiast możliwość leasingu środka transportu i uwzględnienia rat leasingu we wniosku odpowiednio do długości jego wykorzystania w projekcie. Planując budżet projektu należy opierać się na Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020. Należy pamiętać, że wszelkie wydatki w projekcie powinny być powiązane z celem projektu i odpowiadać na zdiagnozowane problemy i potrzeby grupy docelowej. W oparciu o zapisy wniosku oceniania jest racjonalność danego wydatku.

Pytanie 10 Czy w ramach projektu można zakupić lokal mieszkalny, w którym ma funkcjonować mieszkanie wspomagane/chronione?

Odpowiedź 10:

W ramach projektów złożonych w odpowiedzi na niniejszy konkurs nie ma możliwości zakupu lokalu mieszkalnego. Wszelkie wydatki w projekcie powinny być powiązane z celem projektu i odpowiadać na zdiagnozowane problemy i potrzeby grupy docelowej, a także wpisywać się w założenia konkursu określone w jego Regulaminie. Zgodnie z jego zapisami, w ramach projektu istnienie możliwość finansowania pobytu w mieszkaniach wspieranych dla osób z niepełnosprawnościami i osób potrzebujących wsparcia w codziennym funkcjonowaniu, natomiast nie jest przewidziane nabywanie nieruchomości na ten cel.

Pytanie 11 Czy w ramach projektu można sfinansować wymagane dla osoby prowadzącej klub seniora 20-godzinne szkolenie?

Odpowiedź 11:

W ramach projektów złożonych w odpowiedzi na niniejszy konkursu nie ma możliwości realizacji szkolenia dla osoby prowadzącej Klub Seniora w ramach kosztów bezpośrednich. Wnioskodawca jest zobowiązany zatrudnić do projektu osobę posiadającą odpowiednie, określone w Wytycznych w zakresie realizacji przedsięwzięć w obszarze włączenia społecznego i zwalczania ubóstwa z wykorzystaniem środków Europejskiego Funduszu Społecznego i Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego na lata 2014-2020, kwalifikacje do prowadzenia Klub Seniora.

Pytanie 12 Na podstawie jakich dokumentów należy kwalifikować do projektu osoby niesamodzielne/osoby potrzebujące wsparcia w codziennym funkcjonowaniu będące grupą docelową? Czy wymagane jest zaświadczenie lekarza?

Odpowiedź 12:

Osoby niesamodzielne/osoby potrzebujące wsparcia w codziennym funkcjonowaniu należy kwalifikować do projektu na podstawie zaświadczenia odpowiedniej instytucji, tj. np. ośrodka pomocy społecznej, zaświadczenie od lekarza lub odpowiednie orzeczenie lub inny dokument poświadczający stan zdrowia.

Pytanie 13 Czy na etapie realizacji projektu będzie można zmienić wartości wskaźników w zakresie podziału na płeć uczestników projektu?

Odpowiedź 13:

Na etapie realizacji projektu istnieje możliwość urealnienia wartości wskaźników w zakresie podziału na płeć do faktycznie zrekrutowanych uczestników projektu. Należy jednak mieć na uwadze, że wartość docelową wskaźników należy utrzymać na zadeklarowanym we wniosku o dofinansowanie poziomie.

Pytanie 14 Czy w związku z kryterium merytorycznym nr 6 – „Grupę docelową projektu stanowią wyłącznie osoby mieszkające na obszarze wyznaczonym do rewitalizacji, wskazanym w „Programie Rewitalizacji”.” – uczestnicy projektu musza obligatoryjnie zamieszkiwać obszar rewitalizacji? Czy jednostki samorządów, które nie posiadają obowiązującego Programu Rewitalizacji mają możliwość przystąpienia do przedmiotowego konkursu?

Odpowiedź 14:

Przedstawione w pytaniu kryterium nie dotyczy niniejszego konkursu – konkurs ten nie jest rewitalizacyjny. W związku z powyższym w wskazanym kryterium należy wskazać „nie dotyczy”.

Pytanie 15 Czy poradnictwo specjalistyczne w zakresie prawnym, rodzinnym i psychologicznym traktowane jest jako trzy odrębne formy wsparcia uczestnika projektu? Czy osoba objęta w ramach projektu w/w poradnictwem we wskazanych zakresach spełnia wymóg skorzystania z minimum 3 różnych form wsparcia?

Odpowiedź 15:

Poradnictwo specjalistyczne traktowane jest jako jedna forma wsparcia, bez względu na to, jakich kwestii dotyczy. Należy pamiętać, że wszelkie działania zaplanowane w projekcie powinny odpowiadać na zdiagnozowane problemy i potrzeby grupy docelowej. Należy pamiętać, że uczestnicy projektu powinni zostać objęci kompleksowym wsparciem, odpowiadającym na zdiagnozowane indywidualne problemy i potrzeby. Zasadność doboru form wsparcia weryfikowana jest na podstawie zapisów całego wniosku na etapie oceny merytorycznej. 

Pytanie 16 Czy w świetle zapisu regulaminu – „W ramach projektów dotyczących usług społecznych, w szczególności usług opiekuńczych, Wnioskodawca umożliwia finansowanie usług zdrowotnych, jako uzupełnienia usług społecznych, o ile usługi te nie mogą zostać sfinansowane ze środków publicznych (…)” – możliwe jest sfinansowanie zarówno profilaktyki dla uczestników projektu, leków nierefundowanych przez inne źródła, czy też indywidualne usługi dietetyka dla osób, które wymagają specjalistycznej diety (np. cukrzycy, osoby otyłe) Czy tak zaplanowane usługi i wsparcie może stanowić przedmiot projektu, jeżeli Wnioskodawca zapewni jego komplementarność z planowanymi do realizacji usługami społecznymi? Realizacja w/w form wsparcia w wielu przypadkach jest niezbędna, do zapewnienia kompleksowości pomocy uczestnikom projektu, zagrożonym ubóstwem lub wykluczeniem społecznym. W regulaminie nie widnieją wyłączenia w tym zakresie.

Odpowiedź 16:

Zgodnie z Regulaminem konkursu, w ramach projektów nie ma możliwości realizowania usług zdrowotnych, a przedmiotem konkursu są wyłącznie usługi społeczne. W związku z tym nie ma np. możliwości finansowania czy refundowanie leków. Istnieje natomiast możliwość realizacji usług mających na celu poprawę funkcjonowania osób wymagających wsparcia, np. w ramach realizacji działań z zakresu profilaktyki i promocji zdrowego stylu życia. Należy jednak pamiętać, że Wszelkie działania zaplanowane w projekcie powinny być powiązane z celem projektu i odpowiadać na zdiagnozowane problemy i potrzeby grupy docelowej. Zasadność i poprawność doboru form wsparcia weryfikowana jest na podstawie zapisów całego wniosku na etapie oceny merytorycznej m.in. w oparciu o przytoczone zapisy Regulaminu.

Pytanie 17 Czy w kontekście zapisów regulaminu – „Wnioskodawca może sfinansować działania pozwalające tym osobom (z niepełnosprawnościami) na w miarę możliwości samodzielne funkcjonowanie (…) np. likwidowanie barier architektonicznych w miejscu zamieszkania” – jest możliwość sfinansowania ze środków projektowych udogodnień komunikacyjnych, uwzględniających potrzeby osób z niepełnosprawnościami w budynkach będących w posiadaniu Wnioskodawcy?

Odpowiedź 17:

W pytaniu nie zostało precyzyjnie wskazane, o jakie udogodnienia chodzi. Należy zauważyć, że w ramach projektu możliwe jest poniesienie do 10% dofinansowania unijnego projektu na takie wydatki, bez których realizacja projektu nie byłaby możliwa, w szczególności w związku z zapewnieniem realizacji zasady równości szans, a zwłaszcza potrzeb osób z niepełnosprawnościami (tzw. cross-financing). Możliwe jest m.in. dostosowanie lub adaptacja (prace remontowo-wykończeniowe) budynków i pomieszczeń, w tym poniesienie wydatków niezbędnych do przeprowadzenia tych prac i wchodzących w ich zakres, ale tylko w miejscu odbywania się zajęć w ramach projektu.

Pytanie 18 Zapisy regulaminu dotyczące sposobu rozliczania projektu są niespójne. W punkcie 4. ZASADY FINANSOWANIA PROJEKTU widnieje zapis, iż „Biorąc pod uwagę, że przedmiotowy konkurs ogłoszony jest na projekty rozliczane kwotami ryczałtowymi, to Wnioskodawca powinien przedstawić uzasadnienie dla wszystkich wydatków w projekcie w zakresie ich niezbędności”. Natomiast w punkcie 4.1 UPROSZCZONE METODY ROZLICZANIA PROJEKTU podpunkt 2. zawarto informację, iż „Kwoty ryczałtowe – w ramach konkursu nie dopuszcza się realizacji projektów rozliczanych kwotami ryczałtowymi. Oznacza to, że do realizacji zostaną dopuszczone wyłącznie projekty, w których wartość dofinansowania wyrażona w PLN przekroczy równowartość 100 000,00 EUR. W wyniku zastosowania kwot ryczałtowych projekt zostanie odrzucony na etapie oceny merytorycznej z powodu niespełnienia kryterium merytorycznego.” Wobec powyższego proszę uprzejmie o wskazanie ostatecznego, obowiązującego Wnioskodawców sposobu rozliczania projektu oraz o informację, czy kwota dofinansowania, przewidziana w budżecie projektu musi przekraczać równowartość 100 000,00 EUR.

Odpowiedź 18:

W punkcie 4. ZASADY FINANSOWANIA PROJEKTU błędnie wystękuje wskazany w pytaniu zapis. Niniejszy konkurs dedykowany jest projektom „dużym”, tzn. kwota dofinansowania przewidziana w budżecie projektu musi przekraczać równowartość 100 000,00 EUR. Dziękujemy za zwrócenie uwagi na nieścisłość zapisów, zostaną one poprawione poprzez usunięcie zdania z Rozdziału 4 Regulaminu.

Pytanie 19 Czy w ramach przedmiotowego projektu jest możliwe kontynuowanie działań, realizowanych w ramach poprzednich edycji konkursów w ramach poddziałania 11.2.3? Czy wsparciem w projekcie mogą być objęte miejsca utworzone w poprzednich edycjach konkursu, przy jednoczesnym założeniu utworzenia dodatkowych nowych miejsc w ramach obecnej edycji?

Odpowiedź 19:

Tak, w ramach konkursu można realizować projekty będące kontynuacją poprzednich. Należy jednak racjonalnie planować wydatki w projekcie tak, aby nie dublowały np. zakupów już zrealizowanych w ramach projektu poprzedniego.

1. Czy wnioskodawcą w projekcie może być organizacja pozarządowa działająca wg statutu w obszarze integracji społecznej, której fundatorem jest parafia?

Odpowiedź 1:

Zgodnie z regulaminem konkursu, podmiotami ubiegającymi się o dofinansowanie mogą być m.in.: organizacje pozarządowe działające na podstawie zapisów statutowych w sferze pomocy i integracji społecznej. Zagadnienia związane z tym, kto jest fundatorem organizacji pozarządowych nie są brane pod uwagę podczas oceny wniosku o dofinansowanie projektu.

 

Pytanie 2. Czy w ramach projektu możliwa jest organizacja, w ramach wsparcia rodzin, wyjazdów/obozów dla rodzin (wraz z dziećmi) znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej, zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym?

Odpowiedź 2:

Wskazane formy wsparcia są możliwe do realizacji w ramach konkursu, jednak muszą one wynikać z przeprowadzonej diagnozy grupy docelowej i ich realnych potrzeb. Wyjazdy/obozy powinny w związku z tym odpowiadać na zdiagnozowane problemy i deficyty uczestników projektu, czyli przewidywać odpowiednie i zintensyfikowane formy wsparcie, np. warsztaty oraz zajęcia indywidualne i grupowe z psychologami, pedagogami, trenerami kompetencji społecznych oraz inne działania związane ze zdiagnozowanymi problemami grupy docelowej. Należy pamiętać, że zasadność zaplanowanych form wsparcia podlega ocenie merytorycznej dokonywanej przez członków Komisji Oceny Projektów.

 

Pytanie 3. Czy w ramach w projektu możliwy jest zakup wyposażenia świetlicy środowiskowej w postaci, np. komputerów, gier planszowych, pomocy dydaktycznych itp.? 

Odpowiedź 3:

Wskazane formy wsparcia są możliwe do realizacji w ramach konkursu, jednak muszą one wynikać z przeprowadzonej diagnozy grupy docelowej. Przy planowaniu zakupów należy też uwzględnić zasady dotyczące zakupu środków trwałych określone w „Wytyczne w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014–2020”. Ponadto należy pamiętać, że utworzenie miejsc w placówkach wsparcia dziennego objęte jest obowiązkiem zachowania trwałości, tj. instytucjonalnej gotowości podmiotu po zakończeniu projektu do świadczenia usługi społecznej odpowiadającej długości trwania projektu. Zasadność i racjonalność zaplanowanych form wsparcia podlega ocenie merytorycznej dokonywanej przez członków Komisji Oceny Projektów w oparciu o zapisy wniosku, w tym m.in. diagnozy grupy docelowej.

 

Pytanie 4. Proszę o wyjaśnienie, w jakiej formie ma zostać przeprowadzona indywidualna diagnoza grupy docelowej? Czy ma ona zostać przeprowadzona na etapie rekrutacji do projektu czy dopiero po zakwalifikowaniu danej osoby/rodziny do udziału w projekcie jako pierwszy element wsparcia w ramach odrębnego zadania projektowego?

Odpowiedź 4:

W pytaniu nie zostało wskazane jednoznacznie, o jaką diagnozę chodzi. Należy zwrócić uwagę, że czym innym jest diagnoza grupy docelowej na potrzeby opracowania wniosku o dofinansowanie projektu, a czym innym indywidualna diagnoza uczestników projektu, która może stanowić np. pierwszą z form wsparcia w projekcie. Przy sporządzaniu wniosku o dofinasowanie należy przedstawiać diagnozę grupy docelowej w oparciu o załącznik nr 2 do Regulaminu konkursu, tj. Instrukcję wypełniania wniosku o dofinansowanie projektu współfinansowanego z EFS.

Pytanie 1

Czy zapis " kluczowym zadaniem projektu są działania tak, które mają za zadanie zapobiegać umieszczaniu osób w opiece instytucjonalnej, w przypadku projektów skierowanych na wsparcie rodziny i pieczy zastępczej rozdzielaniu dziecka z rodziną i kierowaniu go do pieczy zastępczej. Czy we wniosku o dofinansowanie czytelnie to przedstawiłeś?"

Dotyczy tylko rodzin czy też osób, które byłyby zrekrutowane do projektu? Czy chodzi o zabezpieczenie osób przed umieszczeniem ich w opiece instytucjonalnej?

Odpowiedź:

Limit ten mówi o tym, że planując wsparcie na rzecz rodzin zagrożonych odebraniem dziecka należy uwzględnić działania prewencyjne mająca na celu zapobieganie umieszczaniu dzieci w opiece instytucjonalnej (pieczy zastępczej). Należy tak planować wsparcie na rzecz tej grupy objętej projektem (jeśli właśnie tę grupę Wnioskodawca planuje objąć wsparciem), aby spełnić ten limit. Weryfikacja jego spełnienia odbędzie się na etapie oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu.

 

Pytanie 2

"Realizujesz swój projekt we współpracy z co najmniej jednym podmiotem lokalnym. Czy wskazałeś zakres tej współpracy we wniosku o dofinansowanie projektu.". Czy jest to obowiązkowe? Czy współpraca z podmiotem jest tu rozumiana jako partnerstwo?

Odpowiedź:

Wskazany limit mówi o współpracy a nie partnerstwie w rozumieniu zapisów ustawy wdrożeniowej. Zgodnie z jego definicją, Wnioskodawca musi podjąć współpracę z co najmniej jednym podmiotem lokalnym (zgodnie z katalogiem beneficjentów określonym w SzOOP) działającym na obszarze realizacji projektu.

 

Pytanie 3

"Projekt jest w 100% skierowany do rodzin naturalnych zagrożonych ubóstwem i wykluczeniem społecznym z problemami opiekuńczo wychowawczymi, zagrożonymi odebraniem dziecka i umieszczeniem go w pieczy zastępczej. " Czy takie rodzinne projekty będą wyżej oceniane?

Odpowiedź:

Wskazane w pytaniu kryterium jest kryterium specyficznym fakultatywnym, a to znaczy, że przy jego spełnieniu projekt uzyskuje dodatkowe 15 punktów, co wpływa na całkowitą sumę uzyskanych punktów w ramach oceny merytorycznej i jego usytuowanie na liście rankingowej. Weryfikacja spełnienia kryterium odbywa się na etapie oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu w oparciu o definicję tego kryterium.

 

Pytanie 4

"Projekt zakłada przejście od opieki instytucjonalnej do usług świadczonych w lokalnej społeczności." czy chodzi o realizację opieki na miejscu u beneficjenta? Czy to warunek który będzie miał wpływ na pozytywne rozpatrzenie dokumentacji?

Odpowiedź:

Wskazane w pytaniu kryterium jest kryterium specyficznym fakultatywnym, a to znaczy, że przy jego spełnieniu projekt uzyskuje dodatkowe 10 punktów, co wpływa na całkowitą sumę uzyskanych punktów w ramach oceny merytorycznej i jego usytuowanie na liście rankingowej. Weryfikacja spełnienia kryterium odbywa się na etapie oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu w oparciu o definicję tego kryterium.

 

Pytanie 5

"Co najmniej 50% rodzin objętych wsparciem w projekcie stanowią rodziny wielodzietne, w których jest co najmniej troje dzieci."- czy dobrze rozumiem, że lepiej oceniane- widziane będą projekty dla rodzin? 

Odpowiedź:

Wskazane w pytaniu kryterium jest kryterium specyficznym fakultatywnym, a to znaczy, że przy jego spełnieniu projekt uzyskuje dodatkowe 10 punktów, co wpływa na całkowitą sumę uzyskanych punktów w ramach oceny merytorycznej i jego usytuowanie na liście rankingowej. Weryfikacja spełnienia kryterium odbywa się na etapie oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu w oparciu o definicję tego kryterium.

 

Pytanie 6

Czy partner w projekcie musi być (rozumiem, że będzie to miało przełożenie na punktację wniosku), ale czytałam też, że ma spełniać taki partner jakieś kryteria? W regulaminie był odnośnik do: ustawy wdrożeniowej, Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków, SzOOP. Czy to musi być jakiś ośrodek lub organizacja społeczna?

Odpowiedź:

Należy zauważyć, że czym innym jest partnerstwo, którego nawiązanie regulują wymienione w Regulaminie konkursu dokumenty i akty prawne, a czym innym współpraca. Nawiązanie partnerstwa nie jest obligatoryjne w ramach konkursu, a w razie jego nawiązania, nie jest ono dodatkowo punktowane. Poprawność nawiązanego partnerstwa weryfikowana jest na etapie oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu.

 

Pytanie 7

Czy w konkursie RPWM.11.02.03-IZ.00-28-001/21 obowiązują następujące kryteria:

11. Poprawność programu rewitalizacji

12. Projekt stanowi element zintegrowanego przedsięwzięcia rewitalizacyjnego wynikającego z lokalnego programu rewitalizacji.

13. Projekt stanowi element zintegrowanego przedsięwzięcia rewitalizacyjnego wynikającego z lokalnego programu rewitalizacji oraz w przypadku projektu realizowanego na terenie miasta należącego do sieci miast Cittaslow, stanowi uzgodnione przedsięwzięcie, zawarte w Ponadlokalnym programie rewitalizacji sieci miast Cittaslow.

Odpowiedź:

Wskazane wyżej kryteria nie dotyczą naboru RPWM.11.02.03-IZ.00-28-001/21, w związku z tym we wniosku o dofinansowanie składanym w odpowiedzi na ww. konkurs przy wyżej wymienionych kryteriach należy wskazać „nie dotyczy”.

 

Wstępna informacja o naborze

Ogłaszamy nabór wniosków o dofinansowanie projektów, w ramach działania 11.2 Ułatwienie dostępu do przystępnych cenowo, trwałych oraz wysokiej jakości usług, w tym opieki zdrowotnej i usług socjalnych świadczonych w interesie ogólnym, poddziałania 11.2.3 Ułatwienie dostępu do usług społecznych, w tym integracja ze środowiskiem lokalnym – projekty konkursowe.

Nabór nr RPWM.11.02.03-IZ.00-28-001/21

Konkurs ma charakter zamknięty, nie jest podzielony na rundy.

 

TYP 1 projektu:

Realizacja zintegrowanych usług społecznych skierowanych do osób lub rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej, zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym, z zastosowaniem co najmniej trzech różnych form wsparcia (na podstawie indywidualnej diagnozy).

 

TYP 2 projektu:

Realizacja usług wspierających integrację rodzin ze środowiskiem lokalnym, prowadzących do aktywnego uczestnictwa w życiu społeczności lokalnej i podejmowania działań na jej rzecz (np. wspólne działanie na rzecz poprawy przestrzeni publicznej z wykorzystaniem nabytych podczas aktywizacji zawodowej kompetencji, aktywizacja środowisk lokalnych w celu tworzenia społecznych form samopomocy, udział w rodzinnych piknikach, wspieranie rodzin w ich środowiskach, w szczególności poprzez usługi streetworkera i animatora).*

 

*TYP PROJEKTU NR 2 MOŻE BYĆ REALIZOWANY JEDYNIE W POŁĄCZENIU Z TYPEM PROJEKTU NR 1.

Termin, od którego można składać wnioski

22 lutego 2021 r.

Termin, do którego można składać wnioski

12 marca 2021 r.

Termin rozstrzygnięcia konkursu

Lipiec 2021 r.

Miejsce składania wniosku

Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, ul. Głowackiego 17, 10-447 Olsztyn, p. 219

od poniedziałku do piątku w godzinach od 8:00 do 15:00

Sposób składania wniosku

W przypadku wyboru przez Wnioskodawcę elektronicznej formy złożenia wniosku o dofinasowanie projektu, Wnioski o dofinansowanie projektów należy złożyć:

  • wyłącznie w formie elektronicznej za pośrednictwem LSI MAKS2, od dnia 22.02.2021r. od godziny 0:00 do dnia 12.03.2021 r. do godziny 15:00.

W przypadku wyboru przez Wnioskodawcę tradycyjnej formy złożenia wniosku o dofinasowanie projektu, wnioski o dofinansowanie projektów należy złożyć:

  • w formie elektronicznej, za pośrednictwem LSI MAKS2,od dnia 22.02.2021 r. od godziny 0:00 do dnia 12.03.2021 r. do godziny 15:00,
  • i w formie papierowej, za pośrednictwem polskiej placówki pocztowej wyznaczonego operatora, tj. Poczta Polska S.A., w dniach od 22.02.2021 r. do 12.03.2021 r. (liczy się data nadania) lub osobiście.

 

Wniosek w formie elektronicznej należy złożyć za pomocą dostępnej w Lokalnym Systemie Informatycznym Maks 2 funkcji "Wyślij wniosek". 

Na co i kto może składać wnioski?

Kto może składać wnioski?

  • jednostki samorządu terytorialnego, ich związki i stowarzyszenia;
  • jednostki organizacyjne jednostek samorządu terytorialnego;
  • jednostki organizacyjne pomocy społecznej (w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej);
  • jednostki zatrudnienia socjalnego realizujące zadania wynikające z przepisów o zatrudnieniu socjalnym;
  • jednostki wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej (w rozumieniu przepisów o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej);
  • organizacje pozarządowe działające na podstawie zapisów statutowych w sferze pomocy i integracji społecznej oraz inne podmioty prowadzące na podstawie zapisów statutowych działalność w sferze pomocy i integracji społecznej;
  • podmioty ekonomii społecznej.

Usługi społeczne mogą być realizowane przez podmioty (wyżej wymienione) prowadzące w swojej działalności statutowej usługi społeczne lub przez podmioty prowadzące w swojej działalności statutowej jednocześnie usługi społeczne i zdrowotne. Usługi zdrowotne należy rozumieć zgodnie z definicją zawartą w Wytycznych w zakresie realizacji przedsięwzięć z udziałem środków Europejskiego Funduszu Społecznego w obszarze zdrowia na lata 2014-2020. Należy jednakże pamiętać, że przedmiotem konkursu są wyłącznie usługi społeczne (nie ma możliwości realizowania usług zdrowotnych).

Dany podmiot może tylko raz wziąć udział w konkursie bez względu na to, czy występuje w roli Wnioskodawcy czy Partnera.

Na co można otrzymać dofinansowanie?

Typ 1 projektu

Realizacja zintegrowanych usług społecznych skierowanych do osób lub rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej, zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym, z zastosowaniem co najmniej trzech różnych form wsparcia (na podstawie indywidualnej diagnozy), przez np.:

  1. Poradnictwo specjalistyczne, w szczególności prawne, psychologiczne i rodzinne dla osób lub rodzin, które mają trudności lub wykazują potrzebę wsparcia w rozwiązywaniu swoich problemów życiowych;
  2. Wsparcie w rozwiązywaniu problemów rodzinnych za pomocą metod bazujących na wykorzystaniu potencjału i zasobów tkwiących w rodzinie m.in. poprzez zastosowanie KGR, TSR, mediacji;
  3. Wsparcie rodzin w rozwiązywaniu problemów opiekuńczo-wychowawczych, zmierzające do świadomego i odpowiedzialnego podejmowania i realizacji funkcji wynikających z rodzicielstwa (udział w zajęciach edukacyjnych/warsztatach/ poradnictwie, m.in. szkoła dla rodziców, zajęcia z wychowania bez przemocy, poradnictwo w zakresie problemów opiekuńczo-wychowawczych, edukacja w zakresie opieki nad osobami potrzebującymi wsparcia w codziennym funkcjonowaniu tj. starszymi czy niepełnosprawnymi, edukacja przyszłych rodziców);
  4. Wzmacnianie środowiskowych form wsparcia rodzin przeżywających trudności w wypełnianiu funkcji opiekuńczo-wychowawczych (m.in. asystent rodziny, konsultant rodziny, rodziny wspierające, lokalne grupy wsparcia rodziny, mediator, itp.);
  5. Organizacja i wsparcie grup samopomocowych, grup wsparcia i klubów dla rodzin zagrożonych wykluczeniem społecznym (borykających się z różnymi problemami m.in.: przemocą w rodzinie, uzależnieniami, bezradnością opiekuńczo-wychowawczą, niepełnosprawnością), w tym koszty związane z zatrudnieniem osoby prowadzącej klub lub grupę;
  6. Wspieranie funkcjonujących rodzinnych form pieczy zastępczej oraz usamodzielniania się osób objętych pieczą zastępczą, z uwzględnieniem sytuacji problemowej, jak również podejmowanie działań na rzecz zapobiegania umieszczaniu dzieci w pieczy zastępczej oraz umożliwienia dzieciom będących w pieczy zastępczej powrotu do rodzin biologicznych, (m.in. koordynator rodzinnej pieczy zastępczej);
  7. Wsparcie ofiar przemocy domowej i/lub programy korekcyjno-edukacyjne dla sprawców przemocy m.in. poradnictwo specjalistyczne;
  8. Usługi wspierające prawidłowe funkcjonowanie rodziny i przyczyniające się do podniesienia jakości codziennego życia;
  9. Usługi wspierające rodziny, w których są osoby z niepełnosprawnością, w tym z zaburzeniami psychicznymi / osoby starsze (np. warsztaty podnoszące umiejętności pielęgnacyjne/opiekuńcze, warsztaty prowadzące do nabycia umiejętności i kompetencji społecznych, usługi osoby asystującej osobie potrzebującej wsparcia w codziennym funkcjonowaniu/ osobie z niepełnosprawnościami, usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania lub specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami psychicznymi);
  10. Asystentura i/lub wsparcie coacha dla osób opuszczających zakłady karne, osób bezdomnych powracających do rodziny;
  11. Finansowanie pobytu w mieszkaniach treningowych na okres procesu usamodzielniania (w szczególności w rodzinach z problemem przemocy, uzależnień, dla osób z niepełnosprawnością, opuszczających zakłady karne i placówki opiekuńczo-wychowawcze, zagrożonych eksmisją, eksmitowanych);
  12. Finansowanie pobytu w mieszkaniach wspieranych dla osób z niepełnosprawnościami/osób potrzebujących wsparcia w codziennym funkcjonowaniu w przypadku potrzeby opieki w zastępstwie za opiekunów faktycznych (wyłącznie jako element wsparcia i pod warunkiem zagwarantowania kompleksowości usługi asystenckiej);
  13. Wykorzystanie nowoczesnych technologii informacyjno-komunikacyjnych – np. teleopieki, systemów przywoławczych (wyłącznie jako element wsparcia i pod warunkiem zagwarantowania kompleksowości usługi opiekuńczej);
  14. Wsparcie umiejętności społecznych rodzin wykluczonych bądź zagrożonych wykluczeniem społecznym m.in. poprzez udział w treningach psychospołecznych, warsztatach z asertywności, autoprezentacji;
  15. Usługi, mające na celu wzmocnienie więzi rodzinnych przy jednoczesnym rozwoju wiedzy lub kształtowaniu postaw, służących polepszeniu funkcjonowania rodziny;
  16. Wspieranie organizacji pomocy sąsiedzkiej, usług wolontariackich dla rodzin wykluczonych bądź zagrożonych wykluczeniem społecznym;
  17. Usługi, mające na celu propagowanie i kształtowanie właściwych postaw członków rodzin wykluczonych bądź zagrożonych wykluczeniem społecznym, w szczególności dotkniętych problemami uzależnienia, problemami adaptacyjnymi po opuszczeniu zakładu karnego, bezdomności, polegające na organizacji spotkań z osobami, którym udało się przezwyciężyć te problemy;
  18. Usługi wolontariackie przez lub na rzecz rodzin wykluczonych lub zagrożonych wykluczeniem społecznym;
  19. Usługi opiekuńcze/asystenckie dla osób starszych/osób z niepełnosprawnościami, m.in. opiekun dzienny, asystent osoby potrzebującej wsparcia w codziennym funkcjonowaniu, wolontariat opiekuńczy, punkty opieki dziennej (kluby seniora „mini świetlice”, dzienne domy pomocy, środowiskowe domy samopomocy) ułatwienie dostępu do sprzętu pielęgnacyjnego i rehabilitacyjnego poprzez możliwość wypożyczania go;
  20. Usługi asystenckie dla osób z niepełnosprawnościami mające na celu wspieranie osób z niepełnosprawnościami w wykonywaniu podstawowych czynności dnia codziennego, niezbędnych do aktywnego funkcjonowania społecznego (np. wsparcie w przemieszczaniu się m.in. do lekarza, do punktów usługowych i innych miejsc publicznych oraz asysta w tych miejscach);
  21. Usługi opiekuńczo-wychowawcze dla dzieci i młodzieży (m.in. świetlice, świetlice środowiskowe, w tym z programem socjoterapeutycznym, kluby środowiskowe, grupy zabawowe) wraz z zapewnieniem organizacji czasu, możliwości rozwoju osobistego oraz rozwijania zainteresowań);
  22. Usługi wzmacniające więzi społeczne i przeciwdziałające społecznej izolacji np. terapia małżeńska i rodzinna, wczesne wsparcie w przypadku stanów depresyjnych i naruszenia równowagi psychicznej).

Typ 2 projektu

Realizacja usług wspierających integrację rodzin ze środowiskiem lokalnym, prowadzących do aktywnego uczestnictwa w życiu społeczności lokalnej i podejmowania działań na jej rzecz (np. wspólne działanie na rzecz poprawy przestrzeni publicznej z wykorzystaniem nabytych podczas aktywizacji zawodowej kompetencji, aktywizacja środowisk lokalnych w celu tworzenia społecznych form samopomocy, udział w rodzinnych piknikach, wspieranie rodzin w ich środowiskach, w szczególności poprzez usługi streetworkera i animatora).*

 

*TYP PROJEKTU NR 2 MOŻE BYĆ REALIZOWANY JEDYNIE W POŁĄCZENIU Z TYPEM PROJEKTU NR 1.

Kryteria wyboru projektów

Kryteria wskazane są w Szczegółowym opisie osi priorytetowej 11 Włączenie społeczne oraz w Regulaminie konkursu.

Finanse

Maksymalny dopuszczalny poziom dofinansowania projektu

85% wydatków kwalifikowalnych na poziomie projektu

Ogólna pula środków przeznaczona na dofinansowanie projektów

7 000 000,00 złotych

Niezbędne dokumenty

Regulamin konkursu

Regulamin konkursu - obowiązuje od 4.05.2021 r.

Regulamin konkursu – wersja archiwalna

Regulamin konkursu – wersja archiwalna

Wzór wniosku o dofinansowanie

Wzór wniosku o dofinansowanie - obowiązuje od 4.05.2021 r.

Wzór wniosku o dofinansowanie- wersja archiwalna

Wzór umowy o dofinansowanie

Wzór umowy o dofinansowanie

Inne ważne informacje

Środki odwoławcze przysługujące składającemu wniosek

Wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia protestu, zgodnie z zasadami określonymi w rozdziale 15 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014–2020.

Protest w formie pisemnej należy złożyć w siedzibie Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej.

Szczegółowa procedura składania protestu znajduje się w rozdziale VII Regulaminiu konkursu

Pytania i odpowiedzi

Pytania można kierować do osoby odpowiedzialnej za nabór – pracownika Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej:

Dodatkowo na stronie internetowej Programu funkcjonuje odnośnik do najczęściej zadawanych pytań (FAQ), w których na bieżąco umieszczane są szczegółowe pytania i odpowiedzi odnoszące się do jednostkowych przypadków związanych z danym naborem/beneficjentem.

 

Punkty Informacyjne Funduszy Europejskich:

  1. Główny Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich w Olsztynie: gpiolsztyn@warmia.mazury.pl,
    tel. 89 512 54 82

tel. 89 512 54 83

tel. 89 512 54 85

tel. 89 512 54 86

 

  1. Lokalny Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich w Elblągu: lpielblag@warmia.mazury.pl,

tel. 55 620 09 13

tel. 55 620 09 14

tel. 55 620 09 16

 

  1. Lokalny Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich w Ełku: lpielk@warmia.mazury.pl

tel. 87 734 11 09

tel. 87 734 11 10

tel. 87 610 07 77

 

W kwestiach szczegółowych, budzących wątpliwości interpretacyjne, w których niezbędne jest zajęcie stanowiska, zapytania należy kierować na powyżej wskazane adresy e-mail z wykorzystaniem formularza.

Pliki do pobrania

Pełna dokumentacja konkursowa zip - obowiązuje od 04.05.2021 r.

2021-05-04

Pełna dokumentacja konkursowa zip – obowiązuje od 15.02.2021 r.

2021-02-15

Pełna dokumentacja konkursowa zip – wersja archiwalna

2021-01-20

Anonimowy formularz on-line

Formularz nie został wysłany, prosimy odczekać 2 minuty i spróbować jeszcze raz.

Jeśli masz uwagi dotyczące naboru Poddziałanie 11.2.3 Ułatwienie dostępu do usług społecznych, w tym integracja ze środowiskiem lokalnym – projekty konkursowe. Nabór nr RPWM.11.02.03-IZ.00-28-001/21 , to podziel się z nami swoją opinią. Twoja informacja pomoże nam doskonalić działania i lepiej przygotować kolejny nabór.

Uwagi w kategoriach:

Portal współfinasowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Warmia i Mazury na lata 2007-2013

przewodnik rpo
facebook
YouTube
kanał RSS